Zapalenie płuc

To ciężkie schorzenie może występować w każdym wieku, ale podobnie jak w innych chorobach infekcyjnych tak i tutaj najciężej chorują noworodki i niemowlęta. Zapalenie płuc wywołać mogą zarówno bakterie, wirusy, pierwotniaki, jak i grzyby, prątki, a nawet pewne czynniki o charakterze niezakażnym. Najczęściej też obraz kliniczny zapalenia płuc zależy właśnie od tego, jaki z tych wyżej wymienionych czynników je wywołał. Zresztą różnego typu uwarunkowań przebiegu zapalenia płuc jest bardzo wiele. Główne objawy zapalenia płuc u dziecka to: najpierw wysoka temperatura ciała, suchy bardzo męczący i głęboki kaszel, duszność, która np. u niemowląt i małych dzieci wyraża się między innymi poruszaniem w czasie oddechu skrzydełkami noska, duży niepokój dziecka, zanik apetytu, a u starszych dzieci skargi na ogólne rozbicie, bóle w klatce piersiowej itp. Oddech jest prawie zawsze przyspieszony, podobnie zresztą jak i tętno. Ogólnie dziecko robi wrażenie ciężko chorego. Leczenie zapaleń płuc powinno się bezwzględnie odbywać w szpitalu, a wręcz obowiązkiem jest umieszczanie chorych na zapalenia płuc noworodków i niemowląt na odpowiednim oddziale szpitalnym. Rodzice, którzy w takich wypadkach nie wyrażają zgody na tego typu postępowanie, podejmują ogromne ryzyko i odpowiedzialność. Rokowanie co do wyzdrowienia jest u starszych dzieci dobre, natomiast u niemowląt nie zawsze; mimo najtroskliwszego leczenia powrót do zdrowia nie przebiega łatwo. Zdarzają się nawet wypadki śmiertelne.

Dychawica oskrzelowa (astma oskrzelowa)

Dychawicę oskrzelową nazywamy w potocznym języku po prostu astmą. Jest to choroba o charakterze alergicznym, a jej głównymi objawami klinicznymi są napady duszności i kaszel. Do zachorowania na astmę dochodzi na skutek nadwrażliwości ustroju na jakiś czynnik, najczęściej pochodzący z otoczenia, lub z powodu istniejącej, wrodzonej predyspozycji. Na dychawicę oskrzelową możemy zachorować w każdym wieku. Częściej chorują chłopcy niż dziewczynki. Czynnikami, które mogą wywołać napady astmy, są różnego rodzaju pyły, kurz, sierść zwierząt, pierze, pasożyty, pewne pokarmy, lekarstwa, bakterie, grzyby i wiele innych. Często trudno ustalić, co jest tym czynnikiem wywołującym napad astmy. Do ich wykrycia służą specjalne testy skórne, którymi dysponują wojewódzkie poradnie alergologiczne dla dzieci. Wiadomo, że niektóre dzieci chorujące w okresie niemowlęcym na skazy uczuleniowe są bardziej predysponowane do zachorowania na astmę. Nie oznacza to jednak, że każde dziecko, które miało w niemowlęctwie wysypkę uczuleniową, zachoruje na astmę. Do najważniejszych objawów astmy oskrzelowej należą: męczący kaszel, napady duszności wydechowej, nieżyt nosa, niepokój. Niekiedy w czasie ataku występuje sinica, podwyższona temperatura ciała i poty. Na skutek zaburzeń w oddychaniu dochodzi do niedotlenienia narządów wewnętrznych. Nie leczony napad dychawicy oskrzelowej może trwać przez wiele godzin, a nawet dni. Po ustąpieniu napadu dziecko wykrztusza duże ilości gęstej wydzieliny. U dzieci chorych na astmę łatwo może dojść do zakażeń dróg oddechowych. Między napadami stan dziecka bywa zupełnie dobry i pozwala mu na normalne wykonywanie np. zajęć szkolnych. W długotrwałej astmie dochodzi do wielu powikłań, np. przewlekłego zapalenia oskrzeli, rozedmy płuc itp. Zmienia się też psychika dziecka, następują zmiany charakterologiczne. W nie leczonym napadzie astmy może dojść do zgonu dziecka.
Rokowanie co do całkowitego wyzdrowienia jest niepewne. Czasem u dzieci w okresie pokwitania następuje całkowite wyleczenie. Współczesne metody leczenia (zwłaszcza odczulanie) mają bardzo dużą skuteczność. Leczeniem astmy powinny się zajmować wysoko wyspecjalizowane w tym kierunku zakłady społecznej służby zdrowia.