

- Jak pielęgnować dziecko
- Rodzice
- Dziecko źródłem radości
- Kontakt fizyczny i inne więzy
- Surowość czy pobłażanie
- Ku jakim celom zmierzacie wychowując dziecko?
- Żyjemy bez złudzeń
- Dlaczego nasze dzieci powinny mieć ideały?
- Rodzice też są ludźmi
- Wątpliwości rodziców to zjawisko normalne
- Przyczyny braku satysfakcji
- Ojciec podporą w okresie ciąży i połogu żony
- Zmienia się społeczny model rodziny
- W zindustrializowanych społeczeństwach
- Potrzeby emocjonalne dzieci
- Potrzeby emocjonalne po 3 roku życia
- Kto będzie się zajmował codzienną opieką
- System dziennej opieki rodzinnej dla dzieci poniżej 2 i 3 roku życia
- Rola ojca w rodzinie
- Współżycie z dziadkami
- Gdy matka wraca z dzieckiem do domu
- Wyposażenie niezbędne
- Inne wyposażenie
- Ubranie
- Bielizna pościelowa
- Wyposażenie przydatne
- Przyrządzania mieszanek: wyposażenie
- Narodziny dziecka
- Okres noworodkowy
- Okres noworodkowy cz. 2
- Okres noworodkowy cz. 3
- Okres noworodkowy cz. 4
- Okres noworodkowy cz. 5
- Okres noworodkowy cz. 6
- Okres noworodkowy cz. 7
- Okres noworodkowy cz. 8
- Okres noworodkowy cz. 9
- Okres noworodkowy cz. 10
- Okres noworodkowy cz. 11
- Okres noworodkowy cz. 12
- Okres noworodkowy cz. 13
- Okres noworodkowy cz. 14
- Okres poniemowlęcy
- Okres poniemowlęcy cz. 2
- Okres poniemowlęcy cz. 3
- Okres poniemowlęcy cz. 4
- Okres przedszkolny
- Okres przedszkolny cz. 2
- Okres przedszkolny cz. 3
- Okres szkoły podstawowej
- Okres szkoły podstawowej cz. 2
- Okres szkoły podstawowej cz. 3
- Okres pokwitania
- Okres pokwitania cz. 2
- Okres pokwitania cz. 3
- Okres pokwitania cz. 4
- Okres pokwitania cz. 5
- Problemy wieku rozwojowego
- Problemy wieku rozwojowego cz. 2
- Problemy wieku rozwojowego cz. 3
- Problemy wieku rozwojowego cz. 4
- Problemy wieku rozwojowego cz. 5
- Problemy wieku rozwojowego cz. 6
- Problemy wieku rozwojowego cz. 7
- Problemy wieku rozwojowego cz. 8
- Problemy wieku rozwojowego cz. 9
- Problemy wieku rozwojowego cz. 10
- Problemy wieku rozwojowego cz. 11
- Problemy wieku rozwojowego cz. 12
- Problemy wieku rozwojowego cz. 13
- Niektóre choroby wieku dziecięcego
- Niektóre choroby wieku dziecięcego cz. 2
- Niektóre choroby wieku dziecięcego cz. 3
- Choroby tkanki łącznej
- Choroby jamy ustnej
- Choroby jamy ustnej cz. 2
- Choroby jamy ustnej cz. 3
- Choroby uszu
- Choroby układu oddechowego
- Choroby układu oddechowego cz. 2
- Choroby układu krążenia
- Choroby układu trawiennego
- Choroby układu trawiennego cz. 2
- 1. POJĘCIE ZDROWIA
- 1. POJĘCIE ZDROWIA cz. 2
- 1. POJĘCIE ZDROWIA cz. 3
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA cz. 2
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA cz. 3
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA cz. 4
- Rola jednostki w ochronie zdrowia
- 3. STAN ZDROWIA LUDNOŚCI POLSKIEJ
- 3. STAN ZDROWIA LUDNOŚCI POLSKIEJ cz. 2
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 2
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 3
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 4
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 5
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 6
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 7
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 8
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 9
- Pożywienie
- Pożywienie cz. 2
- Charakterystyka grup produktów spożywczych
- Charakterystyka grup produktów spożywczych cz. 2
- Przebieg trawienia i wchłanianie składników odżywczych
- Przebieg trawienia i wchłanianie składników odżywczych cz. 2
- Mechanizmy regulacji metabolizmu
- Regulacja hormonalna
- Zaburzenia równowagi metabolicznej — wadliwy stan odżywienia
- Wpływ żywienia na proces rozwoju
- Sposób żywienia a odporność na zakażenia
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze cz. 2
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze cz. 3
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze cz. 4
- Zasady zestawiania dobowych racji pokarmowych
- Nadzór nad żywnością
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 2
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 3
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 4
- Rozwój psychomotoryczny
- Rozwój psychomotoryczny cz. 2
- Rozwój psychomotoryczny cz. 3
- Znaczenie aktywności ruchowej w procesie wychowania
- Znaczenie aktywności ruchowej w procesie wychowania cz. 2
- Ruch a rozwój człowieka
- Ruch a rozwój człowieka cz. 2
- Ruch a rozwój człowieka cz. 3
- Przestrzenne ułożenie ciała
- Znaczenie kultury fizycznej
- Znaczenie kultury fizycznej cz. 2
- Znaczenie kultury fizycznej cz. 3
- 6. ROLA ŚRODOWISKA BIOGEOGRAFICZNEGO W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- Budowa i działanie układu oddechowego i układu krążenia
- Budowa i działanie układu oddechowego i układu krążenia cz. 2
- Znaczenie klimatu dla zdrowia i rozwoju
- Znaczenie klimatu dla zdrowia i rozwoju cz. 2
- Mikroklimat a zdrowie
- Zanieczyszczenie środowisk bytowania człowieka
- Światło a zdrowie
- Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia
- Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia cz. 2
- Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia cz. 3
- 7. ROLA WARUNKÓW BYTOWYCH, TRYBU ŻYCIA I CZYNNIKÓW EMOCJONALNYCH W ROZWOJU BIOLOGICZNYM I WYNIKACH W NAUCE
- 7. ROLA WARUNKÓW BYTOWYCH, TRYBU ŻYCIA I CZYNNIKÓW EMOCJONALNYCH W ROZWOJU BIOLOGICZNYM I WYNIKACH W NAUCE cz. 2
- Organizacja dnia dziecka
- Higiena i organizacja dnia szkolnego
- Higiena i organizacja dnia szkolnego cz. 2
- Higiena i organizacja dnia szkolnego cz. 3
- Higiena i organizacja dnia szkolnego cz. 4
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych cz. 2
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych cz. 3
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych cz. 4
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA cz. 2
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA cz. 3
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA cz. 4
- 9. GENETYCZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU CZŁOWIEKA
- Molekularne podstawy dziedziczności
- Molekularne podstawy dziedziczności cz. 2
- Molekularne podstawy dziedziczności cz. 3
- Geny a cechy — formowanie fenotypu
- Kształtowanie się cech ilościowych
- Kształtowanie się cech ilościowych cz. 2
- Pokrewieństwo a podobieństwo
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 2
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 3
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 4
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 5
- Wpływy paragenetyczne i matczyne
- 10. ROLA HORMONÓW W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- 10. ROLA HORMONÓW W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 2
- 10. ROLA HORMONÓW W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 3
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 2
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 3
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 4
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 5
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 6
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 7
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 8
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 9
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 10
- Okres względnej stabilizacji
- Okres starości
- Wiek w latach
- 12. RYTMY BIOLOGICZNE U CZŁOWIEKA
- Rytmika sezonowa
- Rytmika sezonowa cz. 2
- Rytmika okolodobowa
- Skutki zaburzenia biorytmów
- 13. TENDENCJA PRZEMIAN
- Przyczyny tendencji przemian
- Przyczyny tendencji przemian cz. 2
- Przyczyny tendencji przemian cz. 3
- Wpływy środowiskowe
- Wpływy środowiskowe cz. 2
- 14. POTRZEBY WYCHOWAWCZE I PIELĘGNIARSKIE W POSZCZEGÓLNYCH OKRESACH ROZWOJU Z BIOMEDYCZNEGO PUNKTU WIDZENIA
- 14. POTRZEBY WYCHOWAWCZE I PIELĘGNIARSKIE W POSZCZEGÓLNYCH OKRESACH ROZWOJU Z BIOMEDYCZNEGO PUNKTU WIDZENIA cz. 2
- 14. POTRZEBY WYCHOWAWCZE I PIELĘGNIARSKIE W POSZCZEGÓLNYCH OKRESACH ROZWOJU Z BIOMEDYCZNEGO PUNKTU WIDZENIA cz. 3
- Noworodek wcześniak
- Okres niemowlęcy
- Żłobek jako instytucja zastępcza
- Wiek przedszkolny
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania cz. 2
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania cz. 3
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania cz. 4
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 2
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 3
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 4
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 5
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 6
- Przeciętne trwanie życia
- 16. ORGANIZACJA SŁUŻBY ZDROWIA
- Poradnie D, czyli poradnie dla dzieci zdrowych
- Choroby wieku dziecięcego i walka z nimi
- Choroby wieku dziecięcego i walka z nimi
- Ważniejsze choroby zakaźne dzieciństwa i młodości
- Ważniejsze choroby zakaźne dzieciństwa i młodości cz. 2
- Ważniejsze choroby zakaźne dzieciństwa i młodości cz. 3
- Przewlekłe choroby zakaźne
- Przewlekłe choroby zakaźne cz. 2
- Inne choroby pasożytnicze nie odgrywają w Polsce większej roli.
- Inne choroby pasożytnicze nie odgrywają w Polsce większej roli. cz. 2
- Inne choroby pasożytnicze nie odgrywają w Polsce większej roli. cz. 3
- 17. ZJAWISKA FIZJOPATOLOGII ROZWOJU
- Otyłość lub niedobory ciężaru ciała
- Zaburzenia dojrzewania płciowego
- Wady postawy i budowy ciała
- Wady wzroku
- Wady wzroku cz. 2
- Wady wzroku cz. 3
- Wady wzroku cz. 4
- Wady słuchu
- 18. ZABURZENIA ZDROWIA PSYCHICZNEGO CZŁOWIEKA WE WSPÓŁCZESNEJ CYWILIZACJI
- Przyczyny zaburzeń psychicznych
- Higiena psychiczna
- Odporność psychiczna
- 19. HIGIENA PRACY UMYSŁOWEJ
- 19. HIGIENA PRACY UMYSŁOWEJ cz. 2
- Zmęczenie i wypoczynek
- Zmęczenie i wypoczynek cz. 2
- Zmęczenie i wypoczynek cz. 3
- Zmęczenie i wypoczynek cz. 4
- 20. NERWICE
- 20. NERWICE cz. 2
- 20. NERWICE cz. 3
- 20. NERWICE cz. 4
- 21. NIEPRZYSTOSOWANIE SPOŁECZNE
- 21. NIEPRZYSTOSOWANIE SPOŁECZNE cz. 2
- Klasyfikacja i podział na formy kliniczne
- Klasyfikacja i podział na formy kliniczne cz. 2
- Toksykomania
- Samobójstwa i samouszkodzenia
- 22. ROZWÓJ I WYCHOWANIE SEKSUALNE
- 22. ROZWÓJ I WYCHOWANIE SEKSUALNE cz. 2
- 22. ROZWÓJ I WYCHOWANIE SEKSUALNE cz. 3
- Aktywność seksualna
- Aktywność seksualna cz. 2
- Aktywność seksualna cz. 3
- Aktywność seksualna cz. 4
- Patologia seksualna
- Patologia seksualna cz. 2
- Patologia seksualna cz. 3
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE cz. 2
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE cz. 3
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE cz. 4
- METODY KONTROLI I NORMY ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEŻY
- METODY KONTROLI I NORMY ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEŻY cz. 2
- METODY KONTROLI I NORMY ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEŻY cz. 3
- Przyrządy i technika wykonywania pomiarów
- Pomiary obwodów
- Metoda siatek centylowych
- Metoda siatek centylowych cz. 2
- Metoda skorelowanych cech
- Metoda skorelowanych cech cz. 2
- Przewidywanie wielkości osobnika dorosłego
- Metoda punktowania
- Ocena zwinności — gibkości — równowagi
- Ocena wytrzymałości
- Wiek kostny
W poprzednich rozdziałach mówiłem przede wszystkim o prawidłowościach rozwojowych (fizjologii) dziecka w poszczególnych okresach jego życia, o pielęgnowaniu i żywieniu dziecka zdrowego. Na końcu rozdziałów traktujących o noworodku i niemowlęciu zamieściłem parę uwag na temat niejako specyficznych chorób dla tego wieku. W tym rozdziale, zgodnie zresztą z życzeniem czytelników, przedstawię wiele chorób i stanów, z którymi możemy się spotkać niezależnie od okresu rozwojowego dziecka, a także w wieku dojrzałym.
Należy zawsze pamiętać o tym, że ta sama choroba może się całkiem inaczej manifestować u noworodka, jeszcze inaczej u dziecka będącego w wieku przedszkolnym i zupełnie inaczej u człowieka dorosłego. To samo zresztą dotyczy rówieśników, którzy w przypadku tej samej choroby będą mieli różne objawy. Jest nawet takie powiedzenie, że każdy choruje na swój sposób. Także postępowanie lecznicze powinno być zawsze dostosowane do konkretnego przypadku.
Chcę tutaj także jeszcze raz mocno podkreślić, że nikomu nie wolno na podstawie wiadomości zawartych w tym rozdziale samemu stawiać diagnozy i prowadzić leczenia bez uprzedniego porozumienia się z lekarzem. Rozdział ten bowiem, jak i cały poradnik, ma na celu jedynie ułatwienie rodzicom i opiekunom dziecka współpracę z lekarzem.
Choroby skóry - Bielactwo
Właściwej przyczyny powstawania bielactwa skóry dotychczas nie znamy. Wiadomo natomiast, że istnieje bielactwo wrodzone i nabyte. W bielactwie wrodzonym możemy mieć do czynienia z całkowitym brakiem barwnika skóry (melanina) i wówczas skóra takiego osobnika robi wrażenie przezroczystej o zabarwieniu czerwonym, włosy i tęczówki oczu są również odbarwione, albo stwierdzamy częściowy brak melaniny i wówczas tylko pewne okolice ciała są odbarwione i miejsca te nazywamy plamami bielaczymi. W bielactwie nabytym, które może wystąpić w każdym okresie życia, istnieje jedynie wadliwe rozmieszczenie barwnika i z tego powodu też występują plamy bielacze. Współczesna medycyna nie zna niestety żadnego skutecznego środka leczącego to schorzenie. Ludzi dotkniętych bielactwem należy chronić przed promieniami słonecznymi, a szpecące nieraz plamy bielacze należy korygować odpowiednimi środkami kosmetycznymi.
Znamiona barwnikowe
Niejako przeciwieństwem bielactwa są znamiona barwnikowe. W bielactwie mieliśmy do czynienia z miejscami pozbawionymi barwnika, tutaj zaś istnieją plamki lub plamy nadmiernej jego ilości. Znamiona barwnikowe nazywamy też czasem mianem znaków piękności. Te małe lub większe skupiska melaniny powstają w wyniku zaburzeń w gospodarce barwnikowej ustroju. Znamiona barwnikowe mogą mieć różne kształty, mogą się pojawić niemal w każdej okolicy ciała, mogą być płaskie lub wypukłe, mogą też mieć różne natężenie barwy. Należy ostrzec, że często drażnione mechanicznie skupiska barwnika mogą ulec zmianom nowotworowym. W zasadzie znamiona, które umiejscawiają się na dłoniach, stopach, narządach rodnych, powinny być usunięte chirurgicznie.
Naczyniaki krwionośne
Niektórzy dermatolodzy nazywają naczyniaki znamionami naczyniowymi. Naczyniaki są to skupiska rozszerzonych nadmiernie naczyń krwionośnych, które mogą występować w skórze jako żywo czerwone plamy, czasem o zabarwieniu lekko wiśniowym, lub też jako twory kuliste, wystające ponad powierzchnię skóry. Jest to schorzenie wrodzone i dlatego można je stwierdzić u noworodka tuż po urodzeniu. Występują one najczęściej na twarzy i karku, a także w innych okolicach ciała. Małe naczyniaki płaskie spotyka się dość często u dzieci i w zasadzie nie budzą one żadnych obaw. Natomiast naczyniaki kuliste i duże, mogą uciskać na różnego rodzaju narządy i zaburzać ich funkcje. Takie naczyniaki muszą być usuwane operacyjnie. W niektórych przypadkach istnienie dużych naczyniaków skóry każe podejrzewać współistnienie naczyniaków w obrębie narządów wewnętrznych.