Stan zdrowia a sport

Wychowanie fizyczne dzieci i młodzieży jest bardzo ważnym elementem wychowania ogólnego. Wychowanie fizyczne ma wiele walorów o znaczeniu rozwojowym i zdrowotnym i dlatego jest niezbędne i propagowane przez medycynę rozwojową. Ćwiczenia gimnastyczne wyrabiają wytrzymałość fizyczną i psychiczną dziecka, działają dodatnio na wiele procesów fizjologicznych zachodzących w ustroju człowieka, a także zapobiegają powstawaniu wad postawy ciała, a w nielicznych przypadkach mają wręcz działanie lecznicze.
Na podstawie przytoczonych argumentów trudno nie uznać wychowania fizycznego w wieku rozwojowym za bardzo ważny element w ochronie zdrowia dzieci i młodzieży. Wszystkie wymienione walory sportu trzeba uznać za pozytywne pod warunkiem, że zajęcia wychowania fizycznego prowadzone są prawidłowo i z uwzględnieniem indywidualnych predyspozycji poszczególnych uczniów. O tym, czy dziecko może uczestniczyć we wszystkich rodzajach ćwiczeń wychowania fizycznego, czy tylko w niektórych z nich, powinni decydować wspólnie lekarz szkolny i nauczyciel wychowania fizycznego. Niestety, rodzice za często żądają od lekarza zwolnienia ich dziecka z zajęć wychowania fizycznego, podając przeróżne powody, które nie mają nic wspólnego z ustalonymi przez medycynę przeciwwskazaniami do udziału w tych ćwiczeniach. Przeciwwskazań do uprawiania ćwiczeń jest sporo, ale często nawet lekarz szkolny nie jest w stanie bez pomocy odpowiednich specjalistów podjąć decyzji o celowości zwolnienia dziecka z zajęć wychowania fizycznego. Niektóre schorzenia wymagają tylko pewnego ograniczenia lub czasowego wstrzymania się od ćwiczeń, Zupełnie inne kryteria zdrowotne stosuje się do dzieci i młodzieży . Tutaj kryteria są znacznie ostrzejsze. Młody człowiek zapisujący się do klubu sportowego powinien przejść specjalne badania lekarskie w odpowiedniej przychodni spor-towo-lekarskiej, a także powinien być systematycznie okresowo badany. Młodzież do 16 roku życia musi być badana co 3 miesiące, a młodzież powyżej lat 16 co pół roku. Każdy młody człowiek czynnie uprawiający sport ma specjalną książeczkę zdrowia, do której lekarz sportowy wpisuje swoje uwagi i wyniki każdorazowego badania okresowego. Szczególnej troski i opieki ze strony lekarzy szkolnych i sportowych wymagają dzieci z tzw. klas szkół sportowych. Trzeba bowiem pamiętać, że każdy nadmierny wysiłek, każde za bardzo jednostronne ćwiczenie mogą wywołać ujemne dla zdrowia skutki w rosnącym i rozwijającym się organizmie dziecka i zamiast pobudzenia wszechstronnego rozwoju fizycznego, może dojść do powstania określonych wad, a nawet poważnych zachorowań. U młodzieży intensywnie i wyczynowo uprawiającej sport istnieje znacznie większe zapotrzebowanie kaloryczne niż u dzieci, które sportu nie uprawiają. Dlatego też jadłospis sportowca musi być odpowiednio wzbogacony ilościowo i jakościowo. Wielki zapał do uprawiania sportu u młodzieży należy uważać za zjawisko nader pożyteczne i nie należy go hamować, pod warunkiem, że sport będzie tylko dodatkiem do nauki czy pracy, a nigdy odwrotnie. Sport powinien być niejako wyróżnieniem i nagrodą za dobre wyniki w nauce i pracy.
Trzeba jednak przypominać młodzieży, że w czasie ostrych zachorowań należy zaprzestać uprawiania sportu na odpowiednio długi okres. Czynny sport, szczególnie w okresie chorób przebiegających z podwyższoną temperaturą ciała, jest niedopuszczalny i wręcz szkodliwy, może doprowadzić do ciężkich zmian w narządach wewnętrznych. Ogromne znaczenie ma także odpowiednie zapobieganie powstawaniu wszelkiego rodzaju urazów fizycznych.