Stan zdrowia a wybór zawodu

Większość młodzieży kończącej szkoły podstawowe w naszym kraju staje przed ogromnie trudnym dla niej i kłopotliwym dla rodziców zadaniem wyboru zawodu. Dla tych absolwentów, którzy wybierają kontynuowanie nauki w liceach ogólnokształcących, sprawa wyboru zawodu przesuwa się o kilka lat i kłopot powstaje dopiero w trzeciej i czwartej klasie licealnej. Młodzieży tej jest około 18—20% . Cała reszta, tj. 80% , musi podjąć decyzję już w piętnastym roku życia. Jest w czym wybierać. Według nomenklatury Mnisterstwa Oświaty i Wychowania lista podstawowych zawodów obejmuje aż 500 pozycji. Mimo tak dużych możliwości wyboru, nasza młodzież jest w chwili kończenia szkoły za mało zorientowana w specyfice poszczególnych zawodów.
Aby ułatwić młodzieży wybór właściwego zawodu, powołano w naszym kraju specjalne poradnie o nazwie poradnie wycho-wawczo-zawodowe. Placówki te, uzbrojone w odpowiednią kadrę psychologów, pedagogów i lekarzy, starają się pomóc w wyborze zawodu, określają przydatność kandydata do takiego czy innego zajęcia, kierując się predyspozycjami psychicznymi i fizycznymi kandydata, a przede wszystkim starają się zaproponować młodemu człowiekowi zawód zgodny z jego zainteresowaniami. Już wcześniej, bo w niższych klasach szkoły podstawowej, wychowawcy starają się prezentować dzieciom poszczególne zawody. W tym celu młodzież szkolna odbywa wycieczki do różnych zakładów pracy i spotyka się w szkole z przedstawicielami różnych zawodów.
Nie można mieć tego rodzicom za złe, bo przecież chcą dla swych dzieci jak najlepiej. Jednak w wyborze zawodu nie zawsze mogą być zrealizowane tylko marzenia rodziców i samego dziecka. O wyborze musi decydować przede wszystkim właściwa predyspozycja psychiczna, fizyczna, a na końcu dopiero inne względy. Każdy zawód stawia kandydatowi własne wymagania zdrowotne i wymaga odpowiedniej predyspozycji psychicznej. Trudno jednak czasem spełnić wszystkie wymagania. Nie wchodząc w szczegóły, chciałbym zwrócić uwagę przede wszystkim na zależność między zawodem a zdrowiem kandydata do zawodu. Tutaj też powstaje wiele kłopotów i rozczarowań. Na przykład chłopiec, który upatrzył sobie zawód specjalisty od instalacji elektrycznych, zostaje przez lekarza zdyskwalifikowany z powodu stwierdzonego u niego lęku przed wysokością. Inny młody człowiek chce zostać mechanikiem precyzyjnym, ale ma niestety poważną wadę wzroku, która nie pozwala na wykonywanie takiego zawodu. Takich sytuacji jest bardzo wiele i liczba różnego rodzaju przeciwwskazań różnych zawodów jest spora. Jak widać, problemów z wyborem zawodu jest naprawdę dużo.
Dlatego każdy absolwent kończący szkołę podstawową lub średnią powinien być dokładnie przebadany przez lekarza, a często nawet przez zespół różnych specjalistów, a potem dopiero stanąć przed pracownikiem odpowiedniej poradni wychowawczo--zawodowej-, która dopiero na podstawie wyników badania lekarskiego, psychologicznego i pedagogicznego będzie mogła pomóc w wyborze właściwego zawodu. Chciałbym, aby rodzice o tym pamiętali i korzystali z tak pożytecznego poradnictwa. W ten sposób uniknie się wielu rozczarowań i nieporozumień. Zawód wybiera się tylko jeden raz w życiu, a co gorsze — często wybiera go się mając dopiero 15 lat.
Niezależnie od stanu zdrowia i innych predyspozycji dziecka, o wyborze zawodu decyduje wiele innych czynników, takich jak popularność i prestiż danego zawodu w społeczeństwie, warunki materialne rodziny, zamiłowania młodzieży, miejsce zamieszkania i usytuowania obranej szkoły czy zakładu pracy, informacje w radiu i telewizji, przeczytane książki, pozytywny bohater w jakimś zawodzie (pilot samolotowy, marynarz, aktor itp.).
Jednak największe znaczenie w wyborze zawodu ma wpływ domu rodzinnego i szkoły. Znane są również zawodowe tradycje rodzinne, ten sam zawód jest w niektórych rodzinach przekazy wany z ojca na syna czy córkę. Chociaż rola rodziny jest zazwy czaj bardzo pozytywna, rodzice w żadnym wypadku nie powinni wykorzystywać własnego prestiżu i zmuszać dziecko do wybrania takiego, a nie innego zawodu. O niewłaściwej postawie rodziców mówi wiele życiorysów ludzi, którzy niezadowoleni z zawodu wyuczonego pod presją rodziców, rzucali go i uprawiali zupełnie inny. Aby zapobiec niezadowoleniu z powodu popełnionej pomyłki, należy jak najwcześniej w szkole podstawowej i w domu prezentować obiektywnie walory i wymagania poszczególnych zawodów, a także pilnie obserwować zainteresowania dziecka, jego uzdolnienia i nie zapominać o koniecznych walorach zdrowotnych. Jeszcze raz przypominam, że fachowej i obiektywnej porady w wyborze zawodu udzielają poradnie wychowawczo--zawodowe istniejące we wszystkich gminach.