

- Jak pielęgnować dziecko
- Rodzice
- Dziecko źródłem radości
- Kontakt fizyczny i inne więzy
- Surowość czy pobłażanie
- Ku jakim celom zmierzacie wychowując dziecko?
- Żyjemy bez złudzeń
- Dlaczego nasze dzieci powinny mieć ideały?
- Rodzice też są ludźmi
- Wątpliwości rodziców to zjawisko normalne
- Przyczyny braku satysfakcji
- Ojciec podporą w okresie ciąży i połogu żony
- Zmienia się społeczny model rodziny
- W zindustrializowanych społeczeństwach
- Potrzeby emocjonalne dzieci
- Potrzeby emocjonalne po 3 roku życia
- Kto będzie się zajmował codzienną opieką
- System dziennej opieki rodzinnej dla dzieci poniżej 2 i 3 roku życia
- Rola ojca w rodzinie
- Współżycie z dziadkami
- Gdy matka wraca z dzieckiem do domu
- Wyposażenie niezbędne
- Inne wyposażenie
- Ubranie
- Bielizna pościelowa
- Wyposażenie przydatne
- Przyrządzania mieszanek: wyposażenie
- Narodziny dziecka
- Okres noworodkowy
- Okres noworodkowy cz. 2
- Okres noworodkowy cz. 3
- Okres noworodkowy cz. 4
- Okres noworodkowy cz. 5
- Okres noworodkowy cz. 6
- Okres noworodkowy cz. 7
- Okres noworodkowy cz. 8
- Okres noworodkowy cz. 9
- Okres noworodkowy cz. 10
- Okres noworodkowy cz. 11
- Okres noworodkowy cz. 12
- Okres noworodkowy cz. 13
- Okres noworodkowy cz. 14
- Okres poniemowlęcy
- Okres poniemowlęcy cz. 2
- Okres poniemowlęcy cz. 3
- Okres poniemowlęcy cz. 4
- Okres przedszkolny
- Okres przedszkolny cz. 2
- Okres przedszkolny cz. 3
- Okres szkoły podstawowej
- Okres szkoły podstawowej cz. 2
- Okres szkoły podstawowej cz. 3
- Okres pokwitania
- Okres pokwitania cz. 2
- Okres pokwitania cz. 3
- Okres pokwitania cz. 4
- Okres pokwitania cz. 5
- Problemy wieku rozwojowego
- Problemy wieku rozwojowego cz. 2
- Problemy wieku rozwojowego cz. 3
- Problemy wieku rozwojowego cz. 4
- Problemy wieku rozwojowego cz. 5
- Problemy wieku rozwojowego cz. 6
- Problemy wieku rozwojowego cz. 7
- Problemy wieku rozwojowego cz. 8
- Problemy wieku rozwojowego cz. 9
- Problemy wieku rozwojowego cz. 10
- Problemy wieku rozwojowego cz. 11
- Problemy wieku rozwojowego cz. 12
- Problemy wieku rozwojowego cz. 13
- Niektóre choroby wieku dziecięcego
- Niektóre choroby wieku dziecięcego cz. 2
- Niektóre choroby wieku dziecięcego cz. 3
- Choroby tkanki łącznej
- Choroby jamy ustnej
- Choroby jamy ustnej cz. 2
- Choroby jamy ustnej cz. 3
- Choroby uszu
- Choroby układu oddechowego
- Choroby układu oddechowego cz. 2
- Choroby układu krążenia
- Choroby układu trawiennego
- Choroby układu trawiennego cz. 2
- 1. POJĘCIE ZDROWIA
- 1. POJĘCIE ZDROWIA cz. 2
- 1. POJĘCIE ZDROWIA cz. 3
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA cz. 2
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA cz. 3
- 2. OCHRONA ZDROWIA A OCHRONA ŚRODOWISKA ŻYCIA cz. 4
- Rola jednostki w ochronie zdrowia
- 3. STAN ZDROWIA LUDNOŚCI POLSKIEJ
- 3. STAN ZDROWIA LUDNOŚCI POLSKIEJ cz. 2
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 2
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 3
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 4
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 5
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 6
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 7
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 8
- 4. ROLA ŻYWIENIA W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 9
- Pożywienie
- Pożywienie cz. 2
- Charakterystyka grup produktów spożywczych
- Charakterystyka grup produktów spożywczych cz. 2
- Przebieg trawienia i wchłanianie składników odżywczych
- Przebieg trawienia i wchłanianie składników odżywczych cz. 2
- Mechanizmy regulacji metabolizmu
- Regulacja hormonalna
- Zaburzenia równowagi metabolicznej — wadliwy stan odżywienia
- Wpływ żywienia na proces rozwoju
- Sposób żywienia a odporność na zakażenia
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze cz. 2
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze cz. 3
- Metody badań nad zapotrzebowaniem człowieka na składniki odżywcze cz. 4
- Zasady zestawiania dobowych racji pokarmowych
- Nadzór nad żywnością
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 2
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 3
- 5. ROLA AKTYWNOŚCI RUCHOWEJ W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 4
- Rozwój psychomotoryczny
- Rozwój psychomotoryczny cz. 2
- Rozwój psychomotoryczny cz. 3
- Znaczenie aktywności ruchowej w procesie wychowania
- Znaczenie aktywności ruchowej w procesie wychowania cz. 2
- Ruch a rozwój człowieka
- Ruch a rozwój człowieka cz. 2
- Ruch a rozwój człowieka cz. 3
- Przestrzenne ułożenie ciała
- Znaczenie kultury fizycznej
- Znaczenie kultury fizycznej cz. 2
- Znaczenie kultury fizycznej cz. 3
- 6. ROLA ŚRODOWISKA BIOGEOGRAFICZNEGO W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- Budowa i działanie układu oddechowego i układu krążenia
- Budowa i działanie układu oddechowego i układu krążenia cz. 2
- Znaczenie klimatu dla zdrowia i rozwoju
- Znaczenie klimatu dla zdrowia i rozwoju cz. 2
- Mikroklimat a zdrowie
- Zanieczyszczenie środowisk bytowania człowieka
- Światło a zdrowie
- Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia
- Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia cz. 2
- Dostosowanie środowiska do potrzeb ucznia cz. 3
- 7. ROLA WARUNKÓW BYTOWYCH, TRYBU ŻYCIA I CZYNNIKÓW EMOCJONALNYCH W ROZWOJU BIOLOGICZNYM I WYNIKACH W NAUCE
- 7. ROLA WARUNKÓW BYTOWYCH, TRYBU ŻYCIA I CZYNNIKÓW EMOCJONALNYCH W ROZWOJU BIOLOGICZNYM I WYNIKACH W NAUCE cz. 2
- Organizacja dnia dziecka
- Higiena i organizacja dnia szkolnego
- Higiena i organizacja dnia szkolnego cz. 2
- Higiena i organizacja dnia szkolnego cz. 3
- Higiena i organizacja dnia szkolnego cz. 4
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych cz. 2
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych cz. 3
- Zdrowotne przyczyny i skutki niepowodzeń szkolnych cz. 4
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA cz. 2
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA cz. 3
- 8. SYSTEM I SPOSÓB DZIAŁANIA ZAKŁADÓW WYCHOWANIA I NAUCZANIA W POLSCE A ROZWÓJ BIOLOGICZNY DZIECKA cz. 4
- 9. GENETYCZNE UWARUNKOWANIA ROZWOJU CZŁOWIEKA
- Molekularne podstawy dziedziczności
- Molekularne podstawy dziedziczności cz. 2
- Molekularne podstawy dziedziczności cz. 3
- Geny a cechy — formowanie fenotypu
- Kształtowanie się cech ilościowych
- Kształtowanie się cech ilościowych cz. 2
- Pokrewieństwo a podobieństwo
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 2
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 3
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 4
- Pokrewieństwo a podobieństwo cz. 5
- Wpływy paragenetyczne i matczyne
- 10. ROLA HORMONÓW W ROZWOJU CZŁOWIEKA
- 10. ROLA HORMONÓW W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 2
- 10. ROLA HORMONÓW W ROZWOJU CZŁOWIEKA cz. 3
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 2
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 3
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 4
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 5
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 6
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 7
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 8
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 9
- 11. SPECYFIKA POSZCZEGÓLNYCH OKRESÓW ROZWOJU ONTOGENETYCZNEGO CZŁOWIEKA cz. 10
- Okres względnej stabilizacji
- Okres starości
- Wiek w latach
- 12. RYTMY BIOLOGICZNE U CZŁOWIEKA
- Rytmika sezonowa
- Rytmika sezonowa cz. 2
- Rytmika okolodobowa
- Skutki zaburzenia biorytmów
- 13. TENDENCJA PRZEMIAN
- Przyczyny tendencji przemian
- Przyczyny tendencji przemian cz. 2
- Przyczyny tendencji przemian cz. 3
- Wpływy środowiskowe
- Wpływy środowiskowe cz. 2
- 14. POTRZEBY WYCHOWAWCZE I PIELĘGNIARSKIE W POSZCZEGÓLNYCH OKRESACH ROZWOJU Z BIOMEDYCZNEGO PUNKTU WIDZENIA
- 14. POTRZEBY WYCHOWAWCZE I PIELĘGNIARSKIE W POSZCZEGÓLNYCH OKRESACH ROZWOJU Z BIOMEDYCZNEGO PUNKTU WIDZENIA cz. 2
- 14. POTRZEBY WYCHOWAWCZE I PIELĘGNIARSKIE W POSZCZEGÓLNYCH OKRESACH ROZWOJU Z BIOMEDYCZNEGO PUNKTU WIDZENIA cz. 3
- Noworodek wcześniak
- Okres niemowlęcy
- Żłobek jako instytucja zastępcza
- Wiek przedszkolny
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania cz. 2
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania cz. 3
- Młodszy wiek szkolny do okresu dojrzewania cz. 4
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 2
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 3
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 4
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 5
- 15. ZMIENNOŚĆ OBRAZU EPIDEMICZNEGO W CZASIE I PRZESTRZENI cz. 6
- Przeciętne trwanie życia
- 16. ORGANIZACJA SŁUŻBY ZDROWIA
- Poradnie D, czyli poradnie dla dzieci zdrowych
- Choroby wieku dziecięcego i walka z nimi
- Choroby wieku dziecięcego i walka z nimi
- Ważniejsze choroby zakaźne dzieciństwa i młodości
- Ważniejsze choroby zakaźne dzieciństwa i młodości cz. 2
- Ważniejsze choroby zakaźne dzieciństwa i młodości cz. 3
- Przewlekłe choroby zakaźne
- Przewlekłe choroby zakaźne cz. 2
- Inne choroby pasożytnicze nie odgrywają w Polsce większej roli.
- Inne choroby pasożytnicze nie odgrywają w Polsce większej roli. cz. 2
- Inne choroby pasożytnicze nie odgrywają w Polsce większej roli. cz. 3
- 17. ZJAWISKA FIZJOPATOLOGII ROZWOJU
- Otyłość lub niedobory ciężaru ciała
- Zaburzenia dojrzewania płciowego
- Wady postawy i budowy ciała
- Wady wzroku
- Wady wzroku cz. 2
- Wady wzroku cz. 3
- Wady wzroku cz. 4
- Wady słuchu
- 18. ZABURZENIA ZDROWIA PSYCHICZNEGO CZŁOWIEKA WE WSPÓŁCZESNEJ CYWILIZACJI
- Przyczyny zaburzeń psychicznych
- Higiena psychiczna
- Odporność psychiczna
- 19. HIGIENA PRACY UMYSŁOWEJ
- 19. HIGIENA PRACY UMYSŁOWEJ cz. 2
- Zmęczenie i wypoczynek
- Zmęczenie i wypoczynek cz. 2
- Zmęczenie i wypoczynek cz. 3
- Zmęczenie i wypoczynek cz. 4
- 20. NERWICE
- 20. NERWICE cz. 2
- 20. NERWICE cz. 3
- 20. NERWICE cz. 4
- 21. NIEPRZYSTOSOWANIE SPOŁECZNE
- 21. NIEPRZYSTOSOWANIE SPOŁECZNE cz. 2
- Klasyfikacja i podział na formy kliniczne
- Klasyfikacja i podział na formy kliniczne cz. 2
- Toksykomania
- Samobójstwa i samouszkodzenia
- 22. ROZWÓJ I WYCHOWANIE SEKSUALNE
- 22. ROZWÓJ I WYCHOWANIE SEKSUALNE cz. 2
- 22. ROZWÓJ I WYCHOWANIE SEKSUALNE cz. 3
- Aktywność seksualna
- Aktywność seksualna cz. 2
- Aktywność seksualna cz. 3
- Aktywność seksualna cz. 4
- Patologia seksualna
- Patologia seksualna cz. 2
- Patologia seksualna cz. 3
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE cz. 2
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE cz. 3
- 23. WYCHOWANIE ZDROWOTNE cz. 4
- METODY KONTROLI I NORMY ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEŻY
- METODY KONTROLI I NORMY ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEŻY cz. 2
- METODY KONTROLI I NORMY ROZWOJU DZIECI I MŁODZIEŻY cz. 3
- Przyrządy i technika wykonywania pomiarów
- Pomiary obwodów
- Metoda siatek centylowych
- Metoda siatek centylowych cz. 2
- Metoda skorelowanych cech
- Metoda skorelowanych cech cz. 2
- Przewidywanie wielkości osobnika dorosłego
- Metoda punktowania
- Ocena zwinności — gibkości — równowagi
- Ocena wytrzymałości
- Wiek kostny
W okresie pokwitania trzeba szczególnie dużo uwagi poświęcić higienie narządów płciowych. Miesiączka i zmiana flory bakteryjnej pochwy u dziewczynek sprzyjają powstawaniu różnego rodzaju infekcji narządów rodnych i dróg moczowych. Podmywanie powinno się w tym wieku stać nawykiem podobnym do mycia zębów. Nie wiem dlaczego część matek uważa, że dziewczyna w czasie miesiączki nie powinna się podmywać. Zdanie takie słyszałem już wielokrotnie. Jest to jakiś niebywale szkodliwy przesąd, który należy energicznie zwalczać.
Zdarza się często, że matka prosi mnie, abym przeprowadził z jej dorastającą córką "poważną rozmowę". Nigdy takiej rozmowy nie przeprowadzam, bo uważam, że jest to wyłącznie zadanie i obowiązek każdej matki i nikt nie powinien jej w tym wyręczać. Co innego, jeżeli matka radzi się lekarza, jak taką rozmowę przeprowadzić. Tutaj pomoc lekarza jest obowiązkiem i robię to z przyjemnością. Z wyjaśnieniem dziecku, co to jest pokwitanie i co to jest miesiączkowanie nie wolno zbyt długo czekać. Po wstępnych objawach pokwitania, o których już sobie powiedzieliśmy, nie trudno się zorientować, kiedy należy zacząć rozmawiać z dzieckiem na te tematy. Z chłopcem powinien porozmawiać ojciec. Jestem przekonany, że w porę podjęte rozmowy między dorastającymi dziećmi a rodzicami na tematy uważane niesłusznie za drażliwe pogłębią jeszcze bardziej więź uczuciową i wzajemne zaufanie, a także zapobiegną kłopotom, a nawet tragediom.
Młodzież w okresie pokwitania może i powinna uprawiać sport. Należy jednak pamiętać, że serce i płuca w tym okresie nie nadążają za rozwojem narządu ruchu i dlatego sport w tym wieku musi być odpowiednio dawkowany. Zbyt wielkie wysiłki fizyczne mogą nadmiernie obciążyć serce i spowodować jego trwałe uszkodzenie.
Przez cały czas szkoły ponadpodstawowej i w okresie pokwitania młodzież powinna prowadzić uregulowany tryb życia. Duże znaczenie ma odpowiednio organizowany wypoczynek młodego człowieka. Sen powinien teraz trwać nie krócej jak 8—9 godzin na dobę. Pobyt na świeżym powietrzu sprzyja dobremu samopoczuciu, ułatwia naukę i sen, a kąpiele słoneczne mają doskonały wpływ na cerę, poprawiają krążenie krwi, chronią skórę przed zakażeniem.
Omawiając niektóre cechy okresu dojrzewania mówiłem o chwiejności psychiki i zmianie zachowania się młodego człowieka. Wobec tych zmian należy teraz szczególnie zadbać o właściwą higienę psychiczną. Mówiłem już wielokrotnie, że dla młodego człowieka jest niezmiernie ważne, aby traktować go poważnie, jak człowieka dorosłego, a nie jak dziecko. Należy wysłuchiwać jego zdania i opinii, należy z nim po przyjacielsku rozmawiać i dyskutować i nigdy nie kończyć dyskusji zdaniem: ja mam rację, bo jestem twoim ojcem, matką czy nauczycielem. To nie są argumenty przemawiające do psychiki człowieka w tym wieku. Jeżeli się nie ma racji, to należy się do tego przyznać nawet wobec własnego dziecka czy ucznia.
Młody człowiek w okresie pokwitania potrzebuje mocnego oparcia w najbliższym otoczeniu. Trzeba mu to zagwarantować i zapewnić go, że dom rodzinny zawsze był i nadal jest dla niego pewną przystanią. Nie wolno stwarzać wobec dorastających dzieci tajemniczych sytuacji, np. "Jurek wyjdź z pokoju, bo muszę matce powiedzieć coś ważnego" itp. Takie rozmowy mogą się przecież odbywać wówczas, kiedy dziecka nie ma w domu lub kiedy śpi. W dzieciach będących ich świadkami budzą nieufność, a czasem nawet cichą niechęć do rodziców, którzy ich nie traktują poważnie.