Ocena rozwoju dziecka w wieku przedszkolnym

Podobnie jak w poprzednich okresach rozwojowych, tak i tutaj trudno ustalić jakąś sztywną i powszechnie przyjętą granicę między dzieckiem w wieku żłobkowym a przedszkolnym. Umownie przyjęto, że okresem przedszkolnym nazywamy odstęp czasu zawarty pomiędzy końcem 3 roku życia a pójściem dziecka do szkoły. Za przedszkolaka można uważać w pełni takie dziecko, które na tyle już "wydoroślało", ze samodzielnie chodzi i biega, swobodnie porozumiewa się z otoczeniem, nie moczy się w nocy, ma wszystkie mleczne zęby i ma opanowane nawyki higieniczne.
W okresie przedszkolnym dziecko cechuje nadal nieco zwolniony przyrost wzrostu, który wynosi około 2—4 cm rocznie, czasem zwiększony przyrost wagi w granicach 2—4 kg rocznie. Dziecko 5-letnie ma obwód głowy zbliżony wymiarami do człowieka dorosłego i od tego wieku główka dziecka właściwie przestaje rosnąć. Zwiększa się teraz siła mięśniowa, układ nerwowy dziecka jakby się uspokajał, maleje niepokój ruchowy i drażliwość. Dorośli nie wysłuchują już tylu różnego rodzaju pytań, na jakie musieli odpowiadać w okresie żłobkowym. Wyraźnie zwiększa się w tym okresie odporność na zakażenia. Odnotowujemy duży postęp w dalszym rozwoju narządów wewnętrznych (płuca, serce, przewód pokarmowy itp.). Jednym słowem dziecko powoli wchodzi w okres równowagi psychicznej i fizycznej, stajf się coraz bardziej proporcjonalne, jego ruchy są z każdym dniem bardziej celowe i precyzyjne.
Ocena rozwoju fizycznego polega na dokonywaniu przede wszystkim pomiarów wagi ciała i wzrostu oraz porównywaniu uzyskanych danych z odpowiednim, normami rozwojowymi zamieszczonymi w specjalnie opracowany h tablicach wzrostu Jest to najprostsza metoda oceny rozwoju fizycznego. dokładnej oceny istnieje wiele mniej lub więcej i :ortipiikowamych metod.
Oceny rozwoju psychicznego powinien dokonywać dobrze przygotowany do tego psycholog dziecięcy na podstawie specjalnych testów. Badanie psychologiczne ma szczególnie duże znaczenie w ocenie dziecka przed końcem okresu przedszkolnego, a więc mniej więcej na rok przed rozpoczęciem nauki w szkole. Pod koniec okresu przedszkolnego, najczęściej w siódmym roku życia, zaczynają wypadać zęby mleczne, a na ich miejsce wyrastać zęby stałe. W okresie wyrzynania się zębów stałych należy zwracać uwagę na ich prawidłowe ustawienie. W przypadku zauważenia jakichkolwiek nieprawidłowości w tym względzie należy zwrócić się do lekarza stomatologa-ortodonty.
Już pod koniec okresu przedszkolnego często następuje tzw. pierwszy skok wzrostowy. To znaczy, że w ciągu jednego roku następuje znacznie większy przyrost wzrostu niż dotychczas. Zdarza się, że dziecko może w tym okresie urosnąć 6—8 cm. Po tym skoku ponownie roczny przyrost waha się w granicach około 2—4 cm.
Dziecko w wieku 3—7 lat lubi się bawić tematycznie. To znaczy, że np. organizuje spacer dla lalki, kompletuje dla tej lalki stroje, chętnie bawi się we fryzjera itp.
Zabawa ma teraz charakter "konstruktorski" i twórczy. Dziecko zaczyna ujawniać chęć do występów "artystycznych", śpiewu, deklamacji i przebieranek, ma bogaty repertuar zainteresowań i zabaw, które wypełniają mu czas w ciągu całego dnia. Mowa dziecka jest coraz bogatsza w słowa, chociaż uboga w formy gramatyczne, których zaczyna się dopiero uczyć. Siedmioletnie dziecko powinno się już poprawnie wysławiać fonetycznie i .gramatycznie. Sprawność umysłowa i fizyczna sprawiają, że dziecko demonstruje swoją coraz większą samodzielność. Staje się to powodem lekkiego rozluźnienia więzi uczuciowej między dzieckiem a rodzicami i nawiązywania bliższych kontaktów z rówieśnikami. Znacznie wydłuża się okres możliwości skupienia uwagi. Rozwój uczuć staje się bardziej niż dotychczas złożony. Warto o tym pamiętać programując system wychowawczy dziecka. Dziecko potrafi doskonale odróżnić teraz prawdę od kłamstwa, dobro od zła, miłość od obojętności i nienawiści. Prawidłowo rozwinięte dziecko może podjąć normalną naukę w szkole w wieku 6 lat. W niektórych szkołach" utworzono eksperymentalnie tzw. klasy zerowe, do których przyjmuje się dzieci po ukończeniu 6, a nawet 5 roku życia.