Głównym źródłem węglowodanów są produkty mączne (pszenica, żyto, owies, jęczmień, proso, gryka, kukurydza i ryż). W jadłospisie dziecka powyżej roku są różne gatunki pieczywa (chleb pszenny, pszenno-razowy, pytlowy). Szczególnie korzystny jest chleb mleczny. Źródłem węglowodanów są również warzywa i owoce. Obok podstawowych produktów, jakimi są białka, tłuszcze i węglowodany, duże znaczenie mają również sole mineralne, woda i witaminy, o których szerzej była mowa w rozdziale o żywieniu niemowląt. W żywieniu dziecka w okresie żłobkowym ważny jest odpowiedni dobór ilościowy i jakościowy poszczególnych produktów w każdym posiłku.
II śniadanie powinno tylko złagodzić uczucie głodu, lecz nie
zaspokajać go całkowicie. Podajemy małą kromkę pieczywa
z serem lub jajkiem, '/2 szklanki herbaty lub soku i trochę
owoców.
Obiad powinien składać się z zupy, drugiego dania i ewentualnie deseru. Zupy mogą być różnego rodzaju. Na drugie danie powinny się składać produkty białkowe, a więc mięso, ryby, jajko, węglowodany, ziemniaki, kasze, kluski itp. oraz część porcji jarzyn ugotowanych. Pozostałą część jarzyn podajemy w formie surówki. Na deser podajemy owoce, kompot lub kisiel.
Podwieczorek powinien być posiłkiem słodkim, a więc: ciasto, owoce i mleko w niewielkiej ilości.
Kolacja. Na kolację najlepiej podawać gotowane jarzyny z mięsem lub serem, a do tego pieczywo z dodatkiem mleka.
Przy przygotowywaniu posiłków dla dzieci należy pamiętać o następujących zasadach:
1. Dzieciom w wieku od 1 do 2 lat, nie mającym jeszcze zębów
przedtrzonowych, należy podawać pokarmy rozdrobnione, ale
nie wyłącznie papkowate, a w żadnym wypadku nie z butelki
1 przez smoczek. Wczesne przyzwyczajenie dzieci do gryzienia i żucia jest niezmiernie ważne ze względu na prawidłowy rozwój szczęk i uzębienia.
2. Posiłki dzieci w 2 i 3 roku życia powinny być bardziej
urozmaicone, gdyż przyzwyczajenie dziecka do nowych potraw
i produktów można osiągnąć najłatwiej w okresie wczesnego
dzieciństwa. Urozmaicenie powinno dotyczyć doboru produktów
i sposobu przyrządzania potraw.
Przyjmuje się, że dziecko w tym wieku powinno otrzymać 5 posiłków dziennie. Posiłki te dzieli się na tzw. duże, to jest śniadanie pierwsze, obiad i kolacja, oraz posiłki małe, tj. drugie śniadanie i podwieczorek. Wszystkie posiłki powinny być podawane o stałych porach dnia. Dzieląc całodobowy dowóz kalorii na poszczególne posiłki powinniśmy się kierować poniższą tabelką:
I śniadanie 25%
II śniadanie 10%
Obiad 30%
Podwieczorek 10%
Razem: 100%
Kolacja 25%
5Dzieciom w 2 i 3 roku życia nie wolno jeszcze podawać potraw i produktów tłustych i zbyt ostrych, a więc tłustego mięsa, wędlin, ryb, bigosu, flaków, marynat octowych, ciastek z kremem itp.
6Należy unikać produktów ciężko strawnych, rozdymają-cych oraz zbyt słonych, słodkich, kwaśnych, gorzkich, które nadmiernie drażnią przewód pokarmowy.
7Trzeba zwracać uwagę na barwę potraw, ponieważ kolorowe posiłki zwiększają zainteresowanie dziecka jedzeniem i pobudzają apetyt.
8Posiłki dziecka należy starannie przyprawiać do smaku stosując przyprawy naturalne, a więc poza solą i cukrem, przyprawy zielone (szczypiorek, koper, zielona pietruszka) oraz czosnek, majeranek, chrzan, kminek, a z kwasów — sok z cytryny, kiszonych buraków, kiszonej kapusty, z pomidorów, owoców itp.

Kontakty ze służbą zdrowia

Dziecko po ukończeniu 1 roku życia powinno nadal systematycznie odwiedzać poradnię dla dzieci zdrowych w swoim rejonie leczniczym. Obecnie tego rodzaju wizyty mogą się odbywać rzadziej niż w okresie niemowlęcym, jednak przynajmniej jeden raz na kwartał. W czasie wizyt w poradni dokonuje się oceny prawidłowego rozwoju psychomotorycznego dziecka, udziela wskazówek i porad w zakresie prawidłowego żywienia i higieny, a także wykonuje szczepienia ochronne zgodnie z kalendarzem szczepień. W 13—15 miesiącu życia szczepi się dziecko przeciw odrze i wykonuje próbę tuberkulinową ("plasterek"), która polega na sprawdzeniu odporności dziecka na gruźlicę, a w 18—24 miesiącu — jednorazowe szczepienie przypominające przeciw chorobie Heinego-Medina. W 18—24 miesiącu podajemy jednorazowo szczepionkę przeciw błonicy, tężcowi i krztuścowi. Dzieci chore zakaźnie lub gorączkujące są w tym wieku odwiedzane przez lekarza w domu, zaś nie gorączkujące — leczone w poradni dla dzieci chorych (Di) w rejonie. Dzieci uczęszczające do żłobka otrzymują zaświadczenie o stanie zdrowia z rejonowej poradni dziecięcej.
Należy pamiętać, że dziecko powyżej 2 roku życia powinno być skonsultowane przez lekarza stomatologa w celu wczesnego wykrycia ewentualnych wad zgryzu oraz próchnicy zębów. Próchnica zębów mlecznych musi być tak samo leczona, jak zębów stałych. W 2 roku życia bada się- szczegółowo wszystkie dzieci — już w bilansie zdrowia 2-latka.