Ogromne znaczenie w żywieniu naturalnym ma higiena i technika karmienia. Przed przystąpieniem do karmienia matka .powinna dokładnie umyć ręce, a potem brodawkę piersi wraz z jej otoczką — mydłem i przegotowaną wodą. Po karmieniu brodawkę i otoczkę należy przemyć wodą z mydłem. Mycie piersi po karmieniu, dość często przez matki zaniedbywane, ma bardzo duże znaczenie, ponieważ resztki pokarmu stanowią doskonałą pożywkę dla bakterii i łatwo może dojść do zakażenia piersi, a następnie noworodka.
Istotne znaczenie ma także odpowiednie ułożenie dziecka do karmienia. U matek leżących kładziemy noworodka obok matki, w pozycji lekko skośnej (pod kątem 45°), tak aby główka dziecka była nieco wyżej od reszty tułowia. Kiedy matka może już chodzić, karmi swe maleństwo w pozycji siedzącej, układając je na ramieniu po stronie piersi, którą będzie karmić.
Ważne, aby noworodek objął brodawkę wraz z otoczką wargami i dziąsłami, a matka powinna tak ucisnąć sutek palcami, aby nie zatykał on noska noworodka i nie utrudniał mu oddychania w czasie karmienia. Karmić należy zawsze tylko jedną piersią, zmieniając pierś co drugie karmienie.
Jeżeli noworodek nie wyssie całego pokarmu, należy zaraz po karmieniu opróżnić pierś za pomocą ściągaczki pokarmowej lub ręcznie. Mimo że zabieg ten nie należy do przyjemnych, jest konieczny dla zapobieżenia zastojowi pokarmu i następowego zapalenia gruczołów sutkowych. Nadmiar pokarmu po-
winno się zbierać do czystego pojemnika i oddawać do zbiornic mleka kobiecego. Pokarm ten będzie wykorzystany dla dzieci chorych. »
Najlepszym sprawdzianem czy dziecko wypiło odpowiednią ilość pokarmu jest ważenie noworodka przed i po karmieniu. Różnica z tych > dwóch wag będzie ilością wypitego pokarmu. Należną ilość pokarmu na jedno karmienie można wyliczyć ze wzoru:
Liczba gramów pokarmu =. (dzień życia — 1) X 10
Przykład: Jeżeli dziecko ma 5 dni, to ilość pokarmu na jedno karmienie wynosić będzie (5—l)xl0 = 40 gramów.
Jeżeli teraz pomnożymy tę liczbę przez 6 karmień, to otrzymamy dobową ilość pokarmu, a więc według naszego przykładu — 240 gramów mleka na dobę.
Powyższy wzór stosuje się tylko dla dzieci w pierwszych 10 dniach życia. Nie na każde karmienie dziecko wyssą tę samą ilość. Miarodajna jest dobowa ilość wyssanego pokarmu. Zazwyczaj rano noworodek wysysa więcej. Po tym okresie, w pierwszym miesiącu życia, powinien wypijać średnio od 90 do 100 g pokarmu na jedno karmienie. W przerwach między karmieniami musimy podawać dziecku płyny obojętne, takie jak np. roztwór 5% glukozy.
Kiedy dziecko skończy drugi tydzień życia, zaczynamy podawać mu soczki. Rozpoczynamy od 1 łyżeczki dziennie, porcję tę systematycznie zwiększamy, tak aby pod koniec miesiąca dojść do 6—7 łyżeczek (30 g).
Przy przygotowywaniu płynów i soczków obowiązuje przestrzeganie wszystkich zasad higieny karmienia. Butelki do karmienia, smoczki, łyżeczki i garnuszki muszą być uprzednio wygotowane. Owoce i jarzyny należy najpierw dokładnie myć, a następnie obrać i sparzyć wrzątkiem. Do rozdrobnienia owoców i jarzyn należy używać tylko tarek szklanych lub plastykowych.
Na pierwsze soczki najlepiej nadaje się marchew i jabłko, a potem pomarańcza i cytryna. W miarę wzrastania dziecka asortyment ten należy odpowiednio poszerzyć (cytryna tylko w ograniczonej ilości i dopiero po 2 miesiącach życia).
Nie wszystkie matki mogą karmić swe dzieci piersią. Mogą
zaistnieć przeciwwskazania do karmienia piersią zarówno ze
względu na matkę, jak i ze względu na dziecko.