Smak. Od chwili urodzenia jest wrażliwy na smak, jednak z trudnością rozróżnia smak słodki, słony i gorzki.
Wydaliny. Noworodek oddaje w pierwszych 1—2 dniach życia tzw. smółkę — nie uformowaną, ciemną masę, która powstaje w przewodzie pokarmowym jeszcze w życiu płodowym.
Jak już wspomniałem, mała pojemność pęcherza moczowego powoduje częste oddawanie moczu.
Zdrowy noworodek stale, bezcelowo rusza rączkami i nóżkami, ssie, ziewa, wykonuje grymasy twarzy, wyciąga się, miewa czkawkę, głośno płacze, kiedy jest głodny i kiedy jest mu niewygodnie. Spi prawie przez całą dobę, budząc się tylko do karmienia.
Bardzo duże znaczenie w ocenie stanu zdrowia mają tzw. odruchy oralne, które przede wszystkim odzwierciedlają rozwój ośrodkowego układu nerwowego. Ponieważ zauważone przez matkę odruchy mogą się jej wydać nieprawidłowe, podaję kilka najważniejszych, które potwierdzają prawidłowy rozwój dziecka:
Odruch Moro typowy jest dla noworodka i małego niemowlęcia. Polega na tym, że uderzenie dłonią w stół, na którym leży niemowlę, wywołuje gwałtowną reakcję polegającą na rozrzuceniu rączek i następowym zgięciu ich w stawach łokciowych. W drugiej fazie tego odruchu następuje również zgięcie kończyn dolnych.
Odruchy skórne — dziecko drażnione w dłonie lub stopy zamyka piąstki i zgina palce stopy. Podobnym odruchem skórnym jest tzw. odruch skręcania tułowia: jeśli drażnimy np. lewą część tułowia, następuje wygięcie tułowia w stronę drażniącego palca.
Odruch pełzania — jeśli dziecku ułożonemu na brzuszku przyłożymy do stopek dłoń, to zaczyna się ono o tę dłoń odpychać (pełza).
Odruch chwytny — jeżeli do powierzchni chwytnej dłoni noworodka przyłożymy jakiś przedmiot, to momentalnie mocno go chwyta.
.Odruch chodzenia — jeśli chwycimy noworodka pod pachy, tak aby znalazł się on w pozycji pionowej i dotykał stopkami jakiejś powierzchni, to wykona on parę ruchów chodzenia.
Odruch ryjkowy — jeśli dotkniemy palcem jednego z kącików ust noworodka, ustawi on swoje wargi w kształt ryjka.
Istnieje jeszcze kilka odruchów ważnych dla oceny stanu zdrowia noworodka, ale mają one przede wszystkim znaczenie w badaniu lekarskim i dlatego nie będę ich przedstawiał.

Podstawowe zasady pielęgnowania

Dobra znajomość zasad pielęgnowania noworodka ułatwia przystosowanie się dziecka do nowych warunków życia poza-łonowego. Właściwe zrozumienie fizjologii okresu noworodkowego, w połączeniu z dobrymi umiejętnościami pielęgnacyjnymi, chroni noworodka przed niekorzystnym działaniem środowiska, zapewnia optymalne warunki prawidłowego rozwoju fizycznego i psychicznego dziecka, a także staje się zaczątkiem procesu wychowawczego.
Główną zasadą postępowania z noworodkiem w domu jest ustalenie odpowiedniego rytmu dnia, stałych godzin posiłków, kąpieli i spacerów.
Ustalenie rytmu dnia i konsekwentne jego realizowanie wytworzy u noworodka odpowiednie nawyki na przyszłość. Bardzo istotną rzeczą jest odpowiednia atmosfera w domu,*w którym przebywa noworodek. Pamiętać trzeba, że proces wychowania dziecka rozpoczyna się z chwilą urodzenia.
Pokój dziecka powinien być systematycznie wietrzony. Najlepiej mieć przez cały dzień uchylone okno, naturalnie, jeżeli pozwala na to pogoda.
Pokój dziecka nie może być pomieszczeniem przechodnim, nie powinno w nim być przeciągów. Łóżeczko należy ustawić tak, aby nie stało zbyt blisko okna i źródła ciepła. Sprzątanie pokoju powinno się odbywać tylko na mokro, bez użycia miotły. Do pokoju, w którym przebywa noworodek, najlepiej nie wpuszczać osób postronnych. Należy zabronić odwiedzin osobom mającym objawy nawet najbardziej banalnej infekcji kataralnej.