Taki sam przejaw adaptacji genetycznej zależnie od sytuacji może być nieraz zjawiskiem pozytywnym lub negatywnym z punktu widzenia zdrowia. Przykładem tego rodzaju sytuacji może być pojawienie się m.in. wśród mieszkańców środkowo-zachodniej Afryki genu HBS, który przenosi chorobę zwaną niedokrwistością sierpowatą i który w homozygocie wyzwala objawy ciężkiego zaburzenia o cechach niedokrwistości hemolitycznej (zjawisko negatywne). Natomiast osobnicy posiadający tylko jeden gen HBS (heterozygotyczni pod względem cechy sierpowatości krwinek) są zdrowi i jednocześnie cechują się znacznie większą odpornością na malarię (panującą na terenie ich zamieszkania) niż osobnicy pozbawieni tej cechy (zjawisko pozytywne). Ceną jednak takiego sposobu przystosowania genetycznego do środowiska malarycznego jest większa częstość choroby w populacji, gdzie tego rodzaju forma adaptacji miała miejsce. Warto tu dodać, że uzdrowotnienie środowiska i zlikwidowanie malarii prowadzi do zmniejszenia się liczby osobników z takim nieprawidłowym genem.
Obok adaptacji genetycznej w związku ze znacznymi zmianami w samym środowisku, a także trybie życia człowieka, za pośrednictwem mechanizmów genetycznych może także dochodzić w organizmie do szeregu zmian niekorzystnych z punktu widzenia zdrowia. Przykładem takich współzależności środowiska i struktury genetycznej jest również pewien rodzaj niedokrwistości (fawizm) występujący po jedzeniu bobu u niektórych ludzi posiadających recesywny gen. Ludzie ci nie wykazują żadnych zaburzeń zdrowia, jeżeli nie jedzą bobu.
Ze względu na to, że odziedziczone właściwości organizmu są w zasadzie niezmienne w ciągu całego życia jednostki, przebieg rozwoju ontogenetycznego, chociaż zdeterminowany genetycznie, jest procesem stałego przystosowywania się do określonego środowiska organizmu jako całości, a także jego poszczególnych części.
Zależnie od tego, jaka jest siła, charakter i czas działania danego bodźca (czynnika) środowiskowego, jaki jest stopień genetycznie zdeterminowanej wrażliwości organizmu na czynniki środowiskowe oraz w jakim stopniu rozwinięte są jego swoiste i nieswoiste mechanizmy obronne, może dochodzić do powstania choroby czy zaburzenia lub przeciwnie — do umocnienia zdrowia.
Ustrój człowieka może bowiem prawidłowo funkcjonować tylko w takich zakresach, w jakich posiada zdolność do dokonywania koniecznych przystosowań w taki sposób, aby zachować stan swojego wewnętrznego środowiska w określonych granicach (homeostaza). Z chwilą gdy granice zdolności przystosowawczych zostają przekroczone, dochodzi do zaburzeń lub chorób. Granice te nie są bardzo ściśle określone i różnią się nieco zależnie od warunków biogeograficznych, w jakich przebywa dany osobnik, w jakich żyli jego rodzice itp. W wielu jednak przypadkach po okresowym zaburzeniu ustrój ludzki jako spójna wewnętrznie jednostka biologiczna przystosowuje się do tych nowych warunków przez zmiany kompensacyjne lub przystosowawcze innych narządów czy układów niż te, których funkcje i budowa zostały naruszone pod wpływem czynników środowiskowych. Zostaje wówczas osiągnięty nowy stan homeostazy, adekwatny do tych warunków.
Jak już wspomniano, wszystkie zmiany adaptacyjne przekazywane następnym pokoleniom mają podłoże genetyczne. Jednocześnie jest także wiele przystosowań fenotypowych, które choćby trwały całe życie, nie doprowadzają do modyfikacji genotypu. Przykładem tego rodzaju adaptacji mogą być zmiany właściwości krwi, układu oddechowego i układu krążenia jako wynik życia na różnych wysokościach, różne stany odporności itp., które chociaż są zmianami trwałymi — dotyczą tylko fenotypu.
Im wyżej w łańcuchu ewolucyjnym znajduje się dany organizm, tym bardziej zróżnicowane i liczne ma możliwości reakcji na czynniki środowiska, w którym przebywa. Charakterystyczną cechą człowieka jest ponadto to, że dysponuje on także typami odczynów w rodzaju adaptacji społecznej, dzięki czemu jednostka lub populacja, aby uzyskać warunki życiowe odpowiednio przystosowane do swych potrzeb, może zmieniać środowisko, zwyczaje itp. Jak wynika z powyżej podanych definicji zdrowia, ten rodzaj przystosowania ma również znaczenie zdrowotne.