Układ pokarmowy składa się z następujących odcinków: jamy ustnej, gardła, przełyku, żołądka, jelita cienkiego, które się dzieli na dwunastnicę, jelito czcze i jelito kręte, oraz jelita grubego, które także składa się z kilku odcinków, a mianowicie z jelita ślepego, okrężnicy i odbytnicy, która kończy się odbytem.

Choroby przełyku

Przełyk jest to mięśniowy, elastyczny przewód wyłożony od wewnątrz błoną śluzową, łączący gardło z żołądkiem. Miejsce, w którym przełyk przechodzi w żołądek, nazywa się wpustem żołądka. Przełykany pokarm przesuwa się przez przełyk do żołądka dzięki ruchom perystaltycznym przełyku.
Zarośnięcie przełyku. Jest to wada wrodzona, polegająca na tym, że przełyk kończy się ślepo, a więc nie uchodzi (otwiera) do żołądka. Zdarza się też, że przełyk połączony jest z oskrzelem i w tych przypadkach przełykany pokarm nie trafia do żołądka, a do oskrzela, co rzecz jasna powoduje określone i ciężkie powikłania. Obie te wady ujawniają się z.araz po urodzeniu dziecka. Głównym objawem klinicznym jest tu silne krztuszenie się w przypadku połączenia przełyku z oskrzelem,' a natychmiastowe po połknięciu pokarmu wymioty w przypadku ślepo zakończonego przełyku. W obu przypadkach życie dziecka może uratować tylko natychmiastowy zabieg operacyjny.
Zwężenie przełyku. W wyniku oparzeń lub też owrzodzenia' i stanów zapalnych błony śluzowej przełyku, a także innych przyczyn, może dojść do powstania blizn i następowego zwężenia różnego stopnia. Każde zwężenie przełyku utrudnia lub czasem nawet uniemożliwia połykanie pokarmów i w konsekwencji prowadzi do zaburzeń w odżywianiu. Duże przewężenia przełyku wymagają leczenia operacyjnego.

Choroby żołądka

Przerostowe zwężenie odżwiernika. Jest to wada wrodzona. Przyczyna jej powstania jest dotychczas nie znana. Zapadalność na tę chorobę jest dość duża i według niektórych statystyk sięga 3—4% wszystkich urodzonych dzieci. Wada ta występuje przede wszystkim u chłopców. Schorzenie to polega na trwałym skurczu mięśnia okrężnego odżwiernika. Odżwiernik jest to miejsce, w którym żołądek przechodzi w dwunastnicę. Wynikiem tego skurczu jest niedrożność, to znaczy pokarm nie może przechodzić z żołądka do dwunastnicy. Pierwsze objawy choroby występują najczęściej w drugim lub trzecim tygodniu życia dziecka. Są one następujące: uporczywe wymioty pod dużym ciśnieniem (czasem na odległość kilku metrów), niepokój dziecka. Stolce są prawidłowe. Szybko dochodzi do spadku wagi ciała i zaburzeń w odżywianiu. O sposobie leczenia musi zawsze zadecydować lekarz. Leczenie to może być w niektórych przypadkach zachowawcze, w innych nie może się obejść bez zabiegu operacyjnego, który jest zresztą doskonale znoszony przez dzieci i daje pełne wyleczenie.

Choroba wrzodowa żołądka i dwunastnicy

Kiedyś panowało przekonanie, że wrzód żołądka to przede wszystkim choroba wieku dojrzałego, występująca wyłącznie u mężczyzn. Obecnie pogląd ten zmienił się całkowicie. Na chorobę wrzodową chorują również kobiety i dzieci w każdym wieku. Przypuszcza się, że głównymi przyczynami tej choroby są: nerwowy tryb życia, stale popełniane błędy dietetyczne i pewna skłonność rodzinna. Nie wyklucza się też ostatnio, że stosowane w rolnictwie środki chemiczne, które potem znajdują się w pożywieniu, mogą w jakiś sposób sprzyjać powstawaniu choroby wrzodowej. Nie jest to tylko choroba miejscowa, dotyczy bowiem całego organizmu. Objawy choroby nie zawsze są typowe i jednakowe u wszystkich chorujących. Mogą to być bóle brzucha bez szczególnej lokalizacji, ale np. część chorych potrafi palcem wyraźnie wskazać bolące miejsce. Ból może u niektórych osób występować zaraz po jedzeniu, u innych dopiero po dwóch godzinach, a nawet później. Występują zaparcia na przemian z rozwolnieniami, odbijania o różnym charakterze, czasem nudności i wymioty. Natomiast bardzo rzadko Występuje brak apetytu. Choroba wrzodowa ma wyraźnie cha rakter sezonowy i stąd największe dolegliwości odczuwają chorzy późną jesienią i wiosną. Pewne rozpoznanie choroby wrzodowej można postawić jedynie na podstawie badania rentgenowskiego przewodu pokarmowego, wziernikowania żołądka i dwunastnicy za pomocą aparatu, który nazywa się fiberoskop, a także korzystając z odpowiednich badań laboratoryjnych analitycznych. U dzieci znacznie częściej dochodzi w przebiegu tej choroby do owrzodzenia dwunastnicy niż żołądka.